Корыч өчен өч катылык стандарты

Металл материалының каты әйберләр белән өслекнең чокырлануына каршы тору сәләте катылык дип атала. Төрле сынау ысуллары һәм куллану даирәсе буенча, катылыкны Бринелл катылыгы, Роквелл катылыгы, Викерс катылыгы, Шор катылыгы, микрокатылык һәм югары температура катылыгы дип бүлергә мөмкин. Торбалар өчен еш кулланыла торган өч катылык бар: Бринелл, Роквелл һәм Викерс катылыгы.

A. Бринелл катылыгы (HB)

Күрсәтелгән сынау көче (F) белән үрнәк өслегенә басу өчен билгеле бер диаметрлы корыч шар яки карбид шар кулланыгыз. Күрсәтелгән тоту вакытыннан соң, сынау көчен алыгыз һәм үрнәк өслегендәге чокыр диаметрын (L) үлчәгез. Бринелл катылык кыйммәте - сынау көчен чокырланган сфераның өслек мәйданына бүлү юлы белән алынган өлеш. HBS (корыч шар) белән күрсәтелгәндә, берәмлек N/мм2 (МПа) тәшкил итә.

Исәпләү формуласы:
Формулада: F–металл үрнәге өслегенә басылган сынау көче, N;
D – Сынау өчен корыч шарның диаметры, мм;
d – чокырның уртача диаметры, мм.
Бринелл катылыгын үлчәү төгәлрәк һәм ышанычлырак, ләкин гадәттә HBS 450Н/мм2 (МПа) тан түбәнрәк металл материаллар өчен генә яраклы, һәм катырак корыч яки нечкә пластиналар өчен яраклы түгел. Корыч торбалар стандартлары арасында Бринелл катылыгы иң киң кулланыла. Материалның катылыгын белдерү өчен еш кына чокыр диаметры d кулланыла, бу интуитив һәм уңайлы.
Мисал: 120HBS10/1000130: Бу 10 мм диаметрлы корыч шар кулланып 1000Kgf (9.807KN) сынау көче астында 30 секунд (секунд) дәвамында үлчәнгән Бринелл катылыгы кыйммәтенең 120N/mm2 (МПа) булуын аңлата.

B. Роквелл катылыгы (HR)

Роквелл катылык сынавы, Бринелл катылык сынавы кебек үк, индентлаштыру сынавы ысулы булып тора. Аерма шунда ки, ул индентация тирәнлеген үлчи. Ягъни, башлангыч сынау көче (Fo) һәм гомуми сынау көче (F) эзлекле тәэсире астында, индентер (корыч тегермәненең конусы яки корыч шары) үрнәк өслегенә басыла. Билгеләнгән тоту вакытыннан соң төп көч бетерелә. Сынау көче, катылык кыйммәтен исәпләү өчен үлчәнгән калдык индентлаштыру тирәнлеге артуын (e) кулланыгыз. Аның кыйммәте HR символы белән күрсәтелгән аноним сан, һәм кулланылган шкалаларга A, B, C, D, E, F, G, H һәм K кебек 9 шкала керә. Алар арасында корыч катылыгын сынау өчен еш кулланыла торган шкалаларга гадәттә A, B һәм C, атап әйткәндә, HRA, HRB һәм HRC керә.

Катылык кыйммәте түбәндәге формула ярдәмендә исәпләнә:
А һәм С шкаласы белән сынаганда, HR=100-e
В шкаласы белән сынаганда, HR=130-e
Формулада e – калдык чокырлану тирәнлегенең артуы 0,002 мм билгеләнгән берәмлектә күрсәтелә, ягъни чокырның күчәр сызыгы бер берәмлеккә (0,002 мм) тигез булганда, ул Роквелл катылыгының бер санга үзгәрүенә тиң. e кыйммәте зуррак булган саен, металл катылыгы түбәнрәк була, һәм киресенчә.
Югарыда күрсәтелгән өч шкала буенча кулланыла торган даирә түбәндәгечә:
HRA (алмаз конуслы эчәк) 20-88
HRC (алмаз конуслы эчәк) 20-70
HRB (диаметры 1,588 мм булган корыч шарлы эчкә) 20-100
Роквелл катылыгын тикшерү хәзерге вакытта киң кулланыла торган ысул булып тора, шул исәптән HRC корыч торба стандартларында кулланыла, ул Бринелл HB катылыгыннан соң икенче урында тора. Роквелл катылыгын металл материалларны бик йомшактан бик катыга кадәр үлчәү өчен кулланырга мөмкин. Ул Бринелл ысулының кимчелекләрен каплый. Ул Бринелл ысулына караганда гадирәк, һәм катылык кыйммәтен турыдан-туры катылык машинасының циферблатыннан укырга мөмкин. Ләкин, кечкенә чокырлы булу сәбәпле, катылык кыйммәте Бринелл ысулы кебек төгәл түгел.

C. Виккерс катылыгы (HV)

Виккерс катылык тесты шулай ук ​​​​чуклау тесты ысулы булып тора. Ул сайланган сынау көче (F) белән каршы өслекләр арасында 1360 почмаклы квадрат пирамида формасындагы алмаз чокырын сынау өслегенә бастыра һәм билгеләнгән тоту вакытыннан соң аны бетерә. Көч, чокырның ике диагоналенең озынлыгын үлчәгез.

Виккерс катылык кыйммәте - сынау көченең чокыр өслеге мәйданына бүленгән өлеше. Аның исәпләү формуласы:
Формулада: HV–Викерс катылык символы, N/mm2 (МПа);
F–сынау көче, N;
d–чукмакның ике диагоналенең арифметик уртасы, мм.
Виккерс катылыгында кулланылган сынау көче F 5 (49.03), 10 (98.07), 20 (196.1), 30 (294.2), 50 (490.3), 100 (980.7) Kgf (N) һәм башка алты дәрәҗә. Катылык кыйммәтен үлчәп була. Диапазон 5~1000HV.
Эффект методына мисал: 640HV30/20, 20С (секунд) дәвамында 30Hgf (294.2N) сынау көче белән үлчәнгән Виккерс катылык кыйммәтенең 640N/mm2 (МПа) булуын аңлата.
Викерс катылык ысулын бик юка металл материалларның һәм өслек катламнарының катылыгын билгеләү өчен кулланырга мөмкин. Ул Бринелл һәм Роквелл ысулларының төп өстенлекләренә ия һәм аларның төп кимчелекләрен җиңә, ләкин ул Роквелл ысулы кебек гади түгел. Викерс ысулы корыч торба стандартларында сирәк кулланыла.